Een originele uitgave · Een pedagogiek van het lichaam in de muziek
Het levende gebaar
Leren, spelen, volhouden
Boek van 307 pagina’s.
Franstalige editie · Marc Papillon Éditions – 2026
Het boek
Achterflap

Je hebt geleerd te herhalen, te corrigeren, te beheersen. Te streven naar precisie, snelheid en regelmaat. Maar onder de druk van het presteren kan het gebaar verliezen wat het levend houdt: zijn beweeglijkheid, zijn veelzijdigheid en zijn vermogen om zich aan te passen.
Tussen de zachtheid die het leren nodig heeft en de hardheid van de competitie, tussen de soepelheid van het levende en het geweld van de muziekindustrie kan een evenwicht verstoord raken. Pijn steekt de kop op, een vinger reageert minder goed, de controle neemt toe, de beweging verstart. Soms tot focale dystonie aan toe.
In zeventien hoofdstukken stelt dit boek een andere manier voor om te leren, te werken en over te dragen: zwakke signalen opmerken, variëren, opdelen, precies spelen zonder te forceren, actie en inhibitie beter organiseren, het plezier en het aanpassingsvermogen bewaren.
Dit traject komt voort uit dertig jaar klinische ervaring en uit samenwerking met musici die een focale dystonie ontwikkelden, en steunt ook op wie weer vrij is gaan spelen. Hun ervaringen maakten het mogelijk instrumenten te ontwikkelen voor jonge musici, voor professionals die het lang willen volhouden en voor wie een betrouwbaar, soepel en pijnloos gebaar wil terugvinden.
Fragment
Voorwoord
Al bijna dertig jaar werk ik met musici – beginners, studenten, professionals en ervaren vertolkers – uit zeer uiteenlopende repertoires en werelden. Sommigen willen een gebaar verfijnen of hun klank veranderen, anderen bereiden zich voor op een belangrijk moment, willen meer gemak terugvinden of begrijpen waarom een passage die vroeger vanzelf leek te gaan zich plotseling verzet. Velen komen ook gewoon omdat ze begrepen hebben dat hun lichaam hun eerste instrument is en daarom bijzondere aandacht verdient.
Een muzikaal gebaar dat kan standhouden, hangt niet alleen af van herhaling of vastberadenheid. Het ontstaat in de relatie tussen wat de musicus hoort, wat zijn lichaam organiseert, de manier waarop hij de tijd bewoont en de kwaliteit van de aandacht die hij schenkt aan wat hij doet. Wanneer die dimensies samenwerken, krijgt het gebaar iets vanzelfsprekends: het lichaam lijkt beschikbaar, het instrument reageert en de muzikale intentie kan met betrekkelijk weinig inspanning stromen.
Voorkomen betekent niet leven in angst om je te blesseren of je lichaam voortdurend in de gaten houden. Het gaat er eerder om te leren herkennen onder welke voorwaarden je goed functioneert, en die te bewaren wanneer de werkdruk, de artistieke eisen of de omstandigheden van het leven veranderen.
Een fundament bouwen betekent niet dat je de vrijheid om te verkennen inperkt. Integendeel: juist dat maakt het mogelijk lang te blijven verkennen, je spel te laten groeien zonder te verliezen wat het levend maakt en, jaar na jaar, te kunnen blijven leren, spelen en volhouden.
Deel I
Cognitie en centrale aansturing
1. Observeren om te voorkomen
2. Herhalen zonder jezelf te herhalen
3. Remmen om te verfijnen
4. De klank vóór het gebaar
5. Opdelen om te verankeren
6. Reorganiseren voor je weer speelt
Deel II
Het lichaam en het instrument
7. Belichaamd ritme
8. Het instrument afstemmen op het lichaam
9. Stabiliseren om te bevrijden
10. Selectieve traagheid
11. Het gezicht in balans
12. Doseren om vol te houden
Deel III
Emotie en zintuigen
13. De fout verwelkomen
14. Vooruitgang vieren
15. Vertragen
16. Robuustheid waarderen
17. Genieten en delen
En verder
Epiloog: Levend blijven in het gebaar
De zeventien pijlers
Woordenlijst
Bibliografie
Bestel het boek
Het levende gebaar
Boek van 307 pagina’s.
Franstalige editie · Marc Papillon Éditions – 2026