Boeken

Musicus, acteur, danser

Anatomie van de kunstenaar

Geïllustreerd boek, 265 pagina’s.
Marc Papillon Éditions – 2024

Bestel het boek

Omslag van Anatomie van de kunstenaar: Musicus, acteur, danser.

Voorwoord

Illustratie uit Anatomie van de kunstenaar: Musicus, acteur, danser.

Dit boek doorbladeren is als een reis van bedrijf tot bedrijf, door de tijd en de levensfasen heen, waarbij elke pagina een nieuw thema onthult. Het is niet de bedoeling elk thema gedetailleerd te analyseren, maar eerder een panorama te bieden, een verzameling onderwerpen waarmee de kunstenaar bewust kan jongleren met de vele facetten van zijn kunst en zijn wezen.

Elke pagina is bedoeld om tot nadenken aan te zetten, persoonlijk onderzoek aan te moedigen en beter te laten begrijpen hoe ons lichaam en onze geest samenwerken in het creatieve proces.

Het boek

Illustratie uit Anatomie van de kunstenaar: Musicus, acteur, danser.

Musici, acteurs en dansers werken met dezelfde instrumenten: een lichaam, een adem, aandacht, emoties. Hun uitdrukkingsvormen verschillen, maar hun taal is gemeenschappelijk. Anatomie van de kunstenaar richt zich tot alle drie.

Het boek volgt het leven van een kunstenaar in zeven bedrijven, van de vroege kindertijd tot de oude dag, en behandelt meer dan honderd thema’s, geïllustreerd met foto’s van de auteur. Het vormt de inleiding tot de reeks Anatomie van de musicus.

Waarom zoveel thema’s?

Illustratie uit Anatomie van de kunstenaar: Musicus, acteur, danser.

Een musicus besteedt het grootste deel van zijn werk aan zijn instrument, zijn repertoire, de moeilijke passages. Toch reikt wat zijn spel vormt veel verder dan dat kader: hoe hij slaapt, herstelt, ademt en zit, zijn verhouding tot fouten en kritiek, het vertrouwen dat in de kindertijd werd opgebouwd of beschadigd, de omwentelingen van de adolescentie, het evenwicht tussen privéleven en beroepsleven, de manier waarop hij samen met zijn kunst ouder wordt.

Deze thema’s zijn fundamenteel, maar komen zelden bewust aan bod. In de instrumentlessen krijgen ze weinig ruimte, en de musicus gaat er meestal doorheen zonder ze te benoemen. Toch werken ze voortdurend door, op de achtergrond, zowel op zijn techniek als op zijn speelplezier.

Het boek pretendeert niet elk van hen uitvoerig te behandelen. Het biedt een panorama: elke pagina opent een deur, geeft enkele ijkpunten en nodigt de lezer uit te herkennen wat in zijn eigen traject het verdient om bij stil te staan. Door de invalshoeken te vermenigvuldigen ga je uiteindelijk zien hoe lichaam, hoofd en hart samenwerken in het artistieke gebaar.

Opbouw van het boek

Een voorwoord en zeven bedrijven

Illustratie uit Anatomie van de kunstenaar: Musicus, acteur, danser.

Voorwoord
Zelfvertrouwen opnieuw bekeken · Ontwikkelen, handelen en verbinden · Beweeglijke stabiliteit · De logische spiraal van leren en onderzoek · Anatomie in dienst van autonomie · Discipline · Geduld · Uitdagingen van de kunstenaar · Plezier hebben is beter spelen · Mentale benadering van kunst · Recht op fouten · Muzikale nuances · Hypermobiliteit en angst · Gevoeld lichaamsritme · De paradox van hyperaanpassing en onbuigzaamheid · Beheersing van het lichaam als geheel · Vaardigheden · Instabiliteit · Belichaamde cognitie van de kunstenaar

Bedrijf I · Vroege kindertijd
Belangrijk en niet ernstig · Talent en mythologie · Ontwikkeling van de foetus · Psychomotoriek · Zintuiglijke verkenning · Het lichaam ontdekken · Lopen · Eerste emoties bij muziek · Naar muziek luisteren · De muzikale taal leren · Broers, zussen en ontdekkingen · Leren zingen · Leren dansen · Het brein van een jonge musicus

Bedrijf II · Kindertijd
Plasticiteit van de hersenen · Creativiteit · Durven teleurstellen · Plankenkoorts en angst · Zelfkritiek · Het bekritiseerde kind · Volharding en regelmaat · Tijdsbeheer · Tolerantie: vroeg leren dwalen · Je eigen stem vinden · Hoogbegaafdheid · Streven naar prestatie · Destructieve concurrentie · Collectieve improvisatie · Actief leren luisteren · Opwarmen en rekken · Eerste stappen in improvisatie · Functionele anatomie en pedagogiek · Divergentie en convergentie · Artistiek onderzoek · Instrumentale techniek · Improvisatie · Musicus – Acteur – Danser – Regisseur

Bedrijf III · Adolescentie
De hormonen · Adolescentie en emancipatie · Steun van de ouders · Groei · Verschil tussen zelfvertrouwen en eigenwaarde · Zelfvertrouwen · Postuur en zelfvertrouwen · Eigenwaarde · Omgaan met stress · Over grenzen heen · Andere kunstvormen ontdekken · Ambitieuze podiumprojecten · Druk van buitenaf · Lichaamsbeweging · Bijscholing, inspiratie en invloeden · Leven met het onvolmaakte · De stap naar het beroepsleven · Behoefte aan steun · Een identiteit opbouwen · Verslaving

Bedrijf IV · Jongvolwassene
No pain, you gain! · Diep verlangen om te groeien · Nieuwe vaardigheden ontwikkelen · Balans tussen privé en werk · Autonomie – Stimulering – Ontwikkeling · Zorg voor de gezondheid · Optreden op het podium · Houding en gedrag · Sterke sociale banden opbouwen · Voeding · Ademhaling · Goed zitten · Zelfverzekerdheid en eigenwaarde · Geduld en volharding zonder verbetenheid · Overdracht · Tussen controle en gevoeligheid

Bedrijf V · Volwassene
Samenwerkingsprojecten en zelfaanvaarding · Voorbij falen en succes · Maatschappelijke betrokkenheid · Kwaliteit van de slaap · Dynamische meditatie · Dynamisch herstel · Concentratie en optreden · Doel en motivatie · Visualisatie en positief denken · Vakmanschap doorgeven

Bedrijf VI · Jonge senior
Inspiratie en nabootsing · Genieten · Wijsheid en onthechting · Tussen druk en inspiratie · Blijven genieten · Groei en erkenning · Geheugen, kunst en identiteit · Constructief ongeduld

Bedrijf VII · Senior
Tijdsbeheer · Vandaag wordt mijn dag, ik hoef alleen maar te spelen · De tijd nemen om te voelen · Speel als een kind · Positieve houding voor kunstenaars · Zonder reden gelukkig, als een kind · Voorbij de normen · MAD – Musici, acteurs, dansers · Creatieve liefde · Nieuwe kunstenaars · Onzekerheid van kennis · De kern van muzikaal leren · De tijd nemen · Intelligentie en leren · Jezelf zijn met je gebreken

Voorwoord

Solal Comparini, viool en rijkunst

Illustratie uit Anatomie van de kunstenaar: Musicus, acteur, danser.

Rijkunst en muziek: twee werelden die ver uit elkaar lijken te liggen.

Aan de ene kant het werk met paarden, dat het hele lichaam van de ruiter aanspreekt, samen met de kennis, de beheersing en het respect van een tweede lichaam, dat van het paard.

De gepassioneerde ruiter wijdt zich volledig aan zijn paardenpartner, tijdens de trainingen en dressuursessies, maar ook in de veeleisende dagelijkse routine van verzorging en zorg voor het paard, waardoor een unieke band ontstaat.

Aan de andere kant is er de muziek. Ikzelf koos voor de strijkinstrumenten: eerst de altviool, daarna de viool, instrumenten met een onmiskenbare emotionele kracht, die een beroep doen op de gewrichten over enkele millimeters die essentieel zijn om zuivere en expressieve muziek te maken. We staan er alleen voor, met onze verwachtingen en onze grenzen, vaak met een statisch lichaam dat zich erbij moet neerleggen urenlang te herhalen, soms tot er functionele klachten ontstaan.

Ik was toen 16 en weigerde te kiezen tussen de rijkunst en de viool. Maar de intensiteit van het fysieke werk, de uren te paard in weer en wind, het technische en repetitieve werk op de viool… Ondanks ongelooflijke mentoren belemmerde het gebrek aan diepgaand bewustzijn van mijn eigen lichaam uiteindelijk mijn spel, en een zoveelste peesontsteking dwong me tot rust.

In mijn hogere cyclus aan het conservatorium begon mijn lichaam te lijden onder alle eisen die ik eraan stelde, een mengeling van fysieke en mentale spanning. Dankzij deze periode van bezinning had ik het geluk te gaan werken met Marc Papillon in de Clinique des Musiciens in Parijs.

Zijn passie voor het optimaliseren van de beweging en voor het plezier van de musicus als eerste prioriteit heeft bijna 15 jaar geleden mijn leven veranderd. Dankzij zijn kennis en de manier waarop hij die doorgeeft, kon ik mijn grenzen temmen en ze daarna verleggen tot voorbij wat mogelijk leek. Zijn visie vulde mijn werk aan het conservatorium, en te paard, perfect aan.

Ik leerde mijn lichaam kennen en er mijn teamgenoot in het avontuur van te maken, zodat ik op mijn paard in vrijheid viool kon spelen, tijdens voorstellingen.

In samenwerking met Marc Papillon dreef ik de onafhankelijkheid van de hulpen tot het uiterste, met plezier, tonus en gemak:

Mijn lichaam van de navel tot de tenen is gewijd aan mijn paard: de beheersing van mijn lichaamsgewicht, de beweging van mijn benen, de oriëntatie van mijn stuitje en mijn ademhaling hebben elk een andere betekenis voor mijn paard, dat volledig in vrijheid is. Alleen mijn stem vult de aansturing af en toe aan.

Het bovenste deel van mijn lichaam moet soepel en stabiel blijven, zodat ik met mijn strijkstok kan spelen en de snaren van mijn viool kan laten trillen zonder de hals met mijn linkerhand te knijpen, die vrij moet blijven om de noten te verbinden, en terwijl ik mijn nek vrijhoud van elke verkramping die harmonie onmogelijk zou maken. Zo kan er een evenwichtige symbiose ontstaan tussen het boven- en het onderlichaam.

Dan hoeven mijn paard Ti Amo en ik ons alleen nog maar te laten gaan en voor het publiek een uniek, emotioneel en artistiek moment te creëren.

Dank je, Marc, dat je me hebt geholpen deze droom waar te maken!

Aan jou die deze regels leest: ik hoop dat je in dit boek de inspiratie vindt om je fysieke en mentale grenzen met bewustzijn en plezier te verleggen!

Solal Comparini

Bestel het boek

Anatomie van de kunstenaar
Geïllustreerd boek, 265 pagina’s.
Marc Papillon Éditions – 2024

Bestel het boek